Uludağ EMT : Mesleğimiz hakkında bilgi sahibi olmak ve geleceğimizi ona göre şekillendirmek istiyoruz. Endüstri mühendislerini gelecekte sıklıkla hangi iş alanlarında görebileceğiz?

Burcu Çağlar : Endüstri mühendisliği baştan itibaren hem mühendisliği hem işletmeyi birleştiren bir program. Bu yüzden hangi bölümlerde çalışacağınızı kendiniz belirleyeceksiniz. İlk iki sene bölümü tanıtırken 3. ve 4. sınıfta seçmeli derslerle birlikte kariyer planlama yapılabilir. Örneğin; risk optimizasyonu veya portföy yönetimi gibi konularda çalışmak istiyorsanız yöneylem araştırması derslerinin 2. ve 3. teorik dersleri çok faydalı olabilir. Belirlediğiniz sektöre göre derslere konsantre olmanız gerekmektedir. Üretim planlama, finans ve kalite endüstri mühendisleri için gözde sektörler olacak gibi gözüküyor.
Sokak diliyle söylenirse endüstri mühendisinin hangi firmaya giderse gitsin görevi; ne yaparsa yapsın en iyi şekilde yapmaktır. Buradaki en iyi; en kısa sürede, en düşük maliyetle, en yüksek verimle üretim sağlamak anlamına gelmektedir. Bir prosesin başından sonuna birbirini izleyen tüm adımlar göz önüne alındığında tüm prosese hakim olmak açısından endüstri mühendisine gerek duyuluyor. Bu yüzden de firmanın ürün ağacına hakim olabilecek başlıca kişi endüstri mühendisidir.

Uludağ EMT : Şu anda kendimizi geliştirmek için yapmamız gereken, sektörde aranan olmazsa olmazlar nelerdir? Siz lisans eğitiminizi sürdürürken kendinize nasıl bir yol çizmiştiniz?

B. Ç. : Bursa'da en profesyonel sektörlerden ilki otomotiv olduğundan hep kendimi otomotiv sektörüne odakladım. Okulda ingilizce eğitim gördüğümüzden ingilizce sorunum yoktu. Stajalarımın birini Bursa Renault'ta, diğerini Fransa Renault' ta yapmıştım bu sürede az da olsa Fransızca'mı geliştirme imkanı buldum. Şu anda özellikle uluslararası veya ithalat, ihracat yapan bir firmada çalışmak için yabancı dil olmazsa olmaz. Günümüzde artık üniversiteler arasındaki fark azalmaya başladı, daha önceden sadece ODTÜ, İTÜ, Boğaziçi elemanları aranırken şimdi diğer üniversite mezunları mülakatları eşit olduktan sonra dil bilmeleriyle onlardan avantajlı hale gelebilmektedirler. Çünkü firmalar artık elemanlarını kendilerinin yetiştirmesi gerektiğinin farkına vardılar. İş hayatında başarılı ve mutlu olmak için karakter gelişimi de çok önemli tabii ki. Takım çalışması çok önemli. Uyumlu olmak ve iyi iletişim kurabilmek çok önemli. İşe girmeden önce çalışacağınız insanları tanımanız ve iyi bir havada çalışacağınızı bilmeniz çok yararlı olabilir.

Uludağ EMT : Olması gereken bilgisayar bilgisi düzeyi nedir?

B. Ç. : Tüm ofis uygulamaları outlook, word ve excel aslında yeterli. Artık birçok firmanın kendi iş etüdü programları var. Ayrıca MRP bilmek her zaman bir avantajdır. Firmaya girdikten sonra bir endüstri mühendisi için bu programlara uyum sağlamak çok da zor değil departmandaki diğer kullanıcıların yardımıyla bu programlar kullanılabilir. Ama dil için aynı şey sözkonusu değil zaten 8:00'den 18:00'e kadar iştesin; dil eğitimini bu süreçte almak gerçekten zor.

Uludağ EMT : Çalışma ortamında endüstri mühendislerinin diğer mühendislerle ilişkisi nasıl? Yani makine, elektronik vb. mühendislerin dilinden endüstri mühendisleri rahatlıkla anlayabiliyor mu?

B. Ç. : Bu çalıştığınız işin teknikliğine bağlı. Ben şu anda döküm, balata ve kauçuk satın almasından sorumluyum; burada dökümün oluşumunu bilmek zorunda değilim zaten her malzeme standartlarla belirlenmiş durumdadır. Satınalma tamamen farklı bir dünya. Ama üretimde çalışan bir endüstri mühendisi birkaç yıl sonra makine mühendisinden farkı kalmayacaktır (makine tamiratı yapmak dışında elbette!) İş yerinde eğitim çok önemli. Genelde hangi firmaya girerseniz girin 6 ay prosesleri anlama süresi, sonraki 6 ay da kendini geliştirmeyle geçiyor. Yani iş hayatında okul bilgisi yaklaşık %5 oranında kullanılıyor diyebilirim. Okul bilgisi bir baz oluşturuyor. Esas önemli şeyler ise eğitim sırasında kendinizi geliştirmeniz ve iş sırasındaki eğitim.
Endüstri mühendisi operasyonel çalışır. Bu süreçte satınalama ar-ge, finans, kalite, metod etüdü veya proje yönetimi gibi birçok bölümde çalışmaktadır. Dolayısıyla tüm üretim mühensileriyle içiçe çalışmaktadır ve onları anlamak ve görevini sürdürmek için endüstri mühendisinin eğitiminde herhangi eksiklik yoktur.

Uludağ EMT : Sizin gibi satınalma bölümünde çalışmak isteyen mühendis adaylarının hangi özelliklere sahip olması gerekmektedir?

B. Ç. : Paranın olduğu yerde doğru karar almak çok önemli. Bir satın alma bölümünün katma değer üretebilmesi ve müşteri memnuniyetini sağlayabilmesi için sistematik yöntemler kullanılır. Yöneylem araştırmasına dayalı karar destek araçları, satın alma sürecinin karmaşık yapısını kolaylaştıran yöntem ve teknikler sunar. Bizim firmamızda kurulmuş bu düzeni biz de sürüdüyoruz. Kısaca günlük hayatta şunları her zaman kullanıyoruz
    1.Teklif alırken piyasa iyi takip edilmeli ve piyasadaki fiyatlar iyi bilinmeli;
    2.Genel ürün satışı ve maliyetler takip edilmeli;
    3.Ürünün teknik olarak yeterli olup olmadığı bilgi süzgecinden geçirilir.
    4.Firmanın fiyat politikasına göre değerlendirme yapılmalı;
    5.Gerisi pazarlama kabiliyetine kalmaktadır. Pazarlama kritik ve karmaşık bir nokta elbette örneğin benimki gibi bir montaj sanayii firmasında bir ürün 100 liraya mal oluyorsa bunu 70 lirasını satınalma harcıyordur.Uluslararası firmalarda satınalma fiyatları genelde sabittir ve bu fiyatları aşmamak zorundasınız. Örneğin Fransa'daki firmamız ile Türkiye fiyatları uyuşmaktadır. Ama firmada maliyet belirleyen sizseniz problem modelleme, bütün alternatif ve ölçütleri hesaba katma, senaryo analizlerini yürütmek için yöneylem araştırması modellerinden faydalanılır.

Uludağ EMT : Şu anda yabancı kaynaklı bir firmadayız. Acaba Avrupalı sanayici Türkiye sanayisine nasıl bakıyor? Türk gençliğini kendi nesli yaşlandığından ilk tercih olarak kullanabilir mi?

B. Ç. : Uluslararası bir firmada ülke ayrımı yapıldığına inanmıyorum. Yutrdışıyla görüşmelrimizi buradan yaparken firmanın kimliğiyle yani uluslarüstü bir kimlikle görüşüyoruz. Bize insanlar profesyonel olarak yaklaşıyor bu sayede kendinizi dünya vatandaşı gibi hissediyorsunuz. Bu yüzden kişisel gelişim ve kariyer açısından uluslararası bir firmada çalışmak çok avantajlı.
Avrupalı Türkiye'yi her zaman yatırım sahası olarak görüyor. Fakat daha çok onlara Türk işçiliği cazip geiyor. Çünkü tedarikçi firmalar rekabetçi değil. Örneğin burada hidrolik fren üretiyoruz hiçbir şekilde hata yapma şansımız yok bu yüzden kalite standartları çok yüksek olmalı. Türkiye'de bu kalite tutturulabiliyor, fakat yüksek kalite yüksek maliyete neden oluyor. Düşük maliyete yüksek kaliteyi sağladığımızda, rekabetçilik arttığında yatırımları da artacaktır.

Uludağ EMT : Üst düzey yöneticilerin endüsti mühendislerinden beklediği şey nedir?

B. Ç. : Endüstri mühendisleri birçok departmanda çalışabildiğinden her firmanın her departmanının performans değerlendirme kriterleri var. Örneğin lojistik departmanı stok durumundan; kalite departmanı müşteri memnuniyeti ile; bizim satınalma departmanı da genel olarak maliyette yaptığımız iyileştirme ile ligili hesap veriyor.
Bir firmada 10 karar alınıyor, bu kararlardan ancak 6'sından doğru ve olumlu sonuç alınabiliyorsa; firma bu durumda doğru sonuç sayısını 8'e çıkarmak için endüstri mühendisini seçer ve bilimsel yollarla ispatlanmış doğru kararı endüstri mühendisinden bekler.

Uludağ EMT : Uludağ Üniversitesi ve Uludağ EMT hakkında görüşleriniz veya önerileriniz varsa almak isteriz.

B. Ç. : Uludağ Üniversitesi gerçekten başarılı mühendisler yetiştiriyor. Önerim de bazı bölüm derslerinin ingilizce olarak verilmesi olabilir. Bölüm derslerini ingilizce olarak görmek ileride yeni nesil iş gücü olarak gelen sizlere akıcı bir iş ingilizcesi sağlayabilir.

Uludağ EMT : Çalışmalarınız arasında zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz.

B. Ç. : Ben teşekkür ederim. Bundan sonraki çalışmalarınızda da başarılar dilerim.